Tìm hiểu nguyên nhân và triệu chứng của bệnh suy tim

benh suy tim

Bệnh suy tim là một hội chứng lấm sàng do máu bơm ra từ tim không đáp ứng đủ nhu cầu chuyển hóa hằng ngày của cơ thế. Vậy nguyên nhân dẫn đến bệnh suy tim là do đâu? Mời các bạn cũng theo dõi bài viết dưới đây.

Có hai loại suy tim phổ biến: suy tim tâm thu và suy tim tâm trương. Khả năng co bóp của tim bị suy giảm trong suy tim tâm thu và thể tích đổ đầy bị thiếu hụt trong suy tim tâm trương. Khi  cơ thể không được cung cấp máu đầy đủ thì các cơ chế thần kinh thể dịch sẽ được hoạt hóa để tái phân bố máu cho phù hợp với các hoạt động chức năng của các cơ quan.

Có thể coi đây là một cơ chế bù trừ của cơ thể nhưng đến một thời kỳ nào đó, triệu chứng suy tim trên lâm sàng sẽ nặng hơn trong quá trình tiến triển của bệnh.

Bệnh suy tim có thể dẫn đến tử vong
Bệnh nhân suy tim thường dẫn đến tử vong trong những đợt suy tim mất bù nhất là những bệnh nhân suy tim thẻ nặng. Ngoài ra vẫn còn có những nguyên nhân khác trực tiếp dẫn đến tử vong như rối loạn nhịp tim, suy yếu chức năng của các cơ quan không được cung cấp máu đầy đủ như gan và thận. Suy tim là một hội chứng dễ gặp nhất là ở nhóm người có tuổi. Với những tiến bộ của y học ngày nay, càng ngày càng có nhiều bệnh nhân nhồi máu cơ tim được cứu sống nhờ sự can thiệp của kỹ thuật tái tưới máu mạch vành nhưng phần lớn trong số họ đều rối loạn chức năng tâm thu ở những mức độ khác nhau và dần dần có thể dẫn đến suy tim.

Những yếu tố có tính dự đoán tiên lượng nặng của bệnh nhân suy tim là rối loạn nhịp nhất, mức độ suy tim nhiều, phân số tống lượng máu thấp, catecholamine máu cao, BNP (B type Natriuretic Peptide) cao, natri máu, cholesterol máu thấp và nhất là giãn thất trái. Bệnh nhân suy tim do suy chức năng tâm thu và chức năng tâm trương có tiên lượng xấu hơn so với những bệnh nhân chỉ suy đơn thuần một trong hai chức năng đó.

Nguyên nhân gây ra bệnh suy tim

benh suy tim

Suy tim trái do suy chức năng tâm thu thất trái: Suy tim do suy chức năng của tâm thu thất trái chiếm khoảng 60-70% bệnh nhân suy tim. Nguyên nhân gây ra suy chức năng tâm thu thường gặp là suy mạch vành nhất là ở giai đoạn nặng hoặc bệnh nhân đã có tiền sử nhồi máu cơ tim từ trước hoặc động mạch vành bị hẹp không đủ khả năng cung cấp máu cho vùng cơ tim còn sống. Bên cạnh đó còn có thể do các nguyên nhân khác là bệnh tim giãn, bệnh hở van tim, tăng huyết áp, cơ tim nhiễm độc, tim bẩm sinh…

Suy tim phải thường có nguyên nhân do hậu quả của rối loạn chức năng tâm thu thất trái. Cũng có thể do hậu quả hoặc việc tiến triển của nhồi máu cơ tim thất phải, tăng áp động mạch phổi, hở van ba lá mạn tính nặng hoặc loạn nhịp do thiểu sản thất phải. Rối loạn chức năng tâm trương thất trái thường là hậu quả do bệnh tăng huyết áp hoặc bệnh tim thiếu máu cục bộ mãn tính do bị suy mạch vành.

Một số nguyên nhân khác đó là bệnh cơ tim hạn chế, thâm nhiễm hoặc phì đại. Rối loạn chức năng tâm trương thất phải còn có thể do viêm màng ngoài tim co thắt hoặc nén ép tim. Suy tim cung lượng cao thường ít gặp hơn, thường do nhiễm độc giáp, rò động tĩnh mạch, bệnh Paget, phụ nữ có thai hoặc các bệnh nhân thiếu máu nặng.

Dấu hiệu của suy tim

Có nhiều dấu hiệu và triệu chứng báo động suy tim trên lâm sàng.

Phần lớn bệnh nhân có dấu hiệu ứ máu phổi thường thể hiện bằng các triệu chứng như thở ngắn hơi, thở hụt hơi, chẹn ngực và có những cơn khó thở kịch phát về đêm rất bất thường.

Một số bệnh nhân khác còn có triệu chứng cung lượng tim thấp như mệt mỏi, giảm khả năng gắng sức, giảm tưới máu đến thận.

Triệu chứng lâm sàng điển hình nhất của bệnh suy tim phải là phù hai chi dưới, gan trướng to, tĩnh mạch cổ nổi và bụng cổ trướng.

Khám lâm sàng cho những bệnh nhân suy tim mất bù thường đo thấy nhịp tim nhanh, tiếng thứ nhất mờ, có thể có tiếng thứ 3, thứ 4 hoặc nhịp ngựa phi.

Có thể nghe thấy tiếng thổi tâm thu của hở van hai lá hoặc có thể hở van ba lá, tiếng thứ hai tách đôi nghịch thường do sự mất đồng bộ về thời khoảng điện học hoặc cơ học của thất trái, có thể nghe thấy tiếng thứ 4 khi suy chức năng tâm trương thất trái. Nghe phổi có ran ẩm và huyết áp có thể cao. Mỏm tim có thể vẫn ở vị trí bình thường.

Xét nghiệm thường quy đối với bệnh nhân suy tim là điện tim, siêu âm tim, chụp Xquang tim phổi và định lượng natriuretic peptide B nếu bệnh nhân có điều kiện.

Tóm lại, bệnh suy tim là một bệnh khá nguy hiểm nếu không phát hiện cũng như điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong. Việc phòng ngừa bệnh là hết sức quan trọng, đặc biệt với nhóm tuổi có nguy cơ cần xây dựng một chế độ sinh hoạt ăn uống, khoa học lành mạnh để ngăn ngừa bệnh cho bản thân.